Եթե ընտրությունը կատարվում է ինքնության հաշվին՝ ճանապարհի վերջում չկա ապագա

Ամեն մարդ, ինչպես և յուրաքանչյուր հասարակություն, ի վերջո կանգնում է ընտրության առաջ։ Այդ ընտրությունը երբեք միայն արտաքին կողմնորոշման մասին չէ․ այն ինքնության, արժեքների և ապագայի մասին է։

Այսօրվա իրականությունը հստակ ցույց է տալիս քաղաքակրթական բախումը, որտեղ մի կողմում ձևավորվում է արժեքային հարաբերականության վրա հիմնված արևմտյան մոդելը, իսկ մյուսում՝ ազգային հիշողության, ավանդույթի և պետականության վրա հենվող քաղաքակրթական պատկերացումը։ Արևմուտքը, խոսելով ազատությունների և առաջընթացի լեզվով, հաճախ իրականում առաջարկում է ինքնության լուծարում․ ընտանիքի, եկեղեցու, ազգային պետության վերաիմաստավորում այնքան աստիճան, որ դրանք կորցնում են իրենց էությունը։ Փոքր ազգերի համար սա վտանգավոր ուղի է, քանի որ առանց ուժեղ ինքնության «ազատությունը» վերածվում է վերահսկվող դատարկության։

Ռուսաստանը ներկայանում է որպես հակադիր քաղաքակրթական բևեռ՝ շեշտադրելով ազգային արժեհամակարգը, պատմական շարունակականությունը և պետական սուվերենությունը։ Այստեղ արժեքները չեն դիտարկվում որպես փոփոխվող մոդա, այլ որպես պատմության ընթացքում ձևավորված կենսական հիմքեր։ Պետությունը, բանակը, եկեղեցին և պատմական հիշողությունը ընկալվում են ոչ թե անցյալի բեռ, այլ ապագայի կայունության երաշխիք։

Հայաստանի համար այս երկընտրանքը զուտ աշխարհաքաղաքական չէ։ Այն գոյաբանական է։ Ազգը, որը հրաժարվում է իր արժեքներից հանուն «նորաձև» մոդելների, վաղ թե ուշ կորցնում է նաև իր պետական կամքը։ Իսկ այն հասարակությունը, որը գիտակցում է իր արմատները, կարող է կառուցել հարաբերություններ ցանկացած կենտրոնի հետ՝ առանց ինքն իրեն կորցնելու։

Հետևաբար հարցը «ուր ենք գնում» իրականում նույնացվում է մեկ այլ, ավելի խորքային հարցի հետ՝ «ով ենք մենք»։ Եթե ընտրությունը կատարվում է ինքնության հաշվին, ապա ճանապարհի վերջում չկա ապագա։ Իսկ եթե ընտրությունը հիմնված է ազգային արժեքների, պատմական փորձի և հավաքական պատասխանատվության վրա, ապա ուղին կարող է դժվար լինել, բայց՝ արժանապատիվ։

Ամեն մարդ ընտրում է իր համար։ Սակայն ազգի ընտրությունը որոշում է ոչ միայն ներկան, այլև այն, թե արդյոք կլինի ապագա։

Ճշմարտության ձայն

Մեկնաբանություններ